میراث شیعه در کلام وفلسفه

اوج کمال مکتب کلامى شیعه در عصر شیخ مفید

شیخ مفید، فقیه و متکلم شیعى بود که بیشتر در علم کلام تبحر داشت و مکتب کلامى شیعه در عصر او به اوج کمال رسید و مناظراتش با رهبران فرق معتزله و اشاعره نیز معروف بود. ۱۰۹۰ سال پیش در سال ۳۳۸ هجرى قمرى ، محمدبن محمدبن نعمان معروف به شیخ مفید، فقیه و مت…

برجسته ترین متکلمین شیعه=

برخى از برجسته ترین متکلمین شیعه از صدر اسلام تا قرن چهارم هجرى آغاز علم کلام در اسلام علم کلام، نیز یک علم صد درصد اسلامى است. کلام مربوط است به تحقیق در اصول عقائد اسلامى و دفاع از آنها، اعم از آنکه امر مورد اعتقاد از عقلیات محض باشد مانند مسائل…

پیشینه، قلمرو و تعریف علم کلام

  تعریف علم کلام علم کلام یا علم اصول دین، یا فقه اکبر، یا علم نظر و استدلال دینى و یا علم توحید و صفات، عبارت از علمى است که به وسیله آن به احوال مبدا و معاد بر طبق قانون اسلام آگاهى مى توان یافت در این تعریف، مقصود از مبدا و احوال آن خداى ت…

نقش امام رضا (علیه السلام) درتمدن اسلامی (کلام)

 روزگاری که امام رضا (علیه السلام) می زیست مسائل علمی خاص رونق یافته و با امور سیاسی و اجتماعی به هم تنیده بود. با توجه به اینکه امام از نظر سیاسی کاملاً محدود و قیام های اجتماعی علیه حاکمان عباسی رو به فزونی گذاشته و بحران های فکری و سیاسی …

تاثیر ممنوعیت تعقل بر تدوین علم کلام در صدر اسلام

یکى از راههاى بحث و بررسى در پیشینه و زمینه هاى ظهور علم کلام در نزد مسلمین، تحقیق در تاریخ صدر اسلام و تأثیر حوادث تاریخى آن دوران و تأثیر آنها بر روند شکل گیرى این علم در دوران اولیۀ خود است. آنچه در ذیل مى آید نظر علامه طباطبایى (رحمه الله علیه) …

زمینه‌هاى آغازین ظهور علم کلام

کلام یکى از علوم اسلامى است ک براى درک و فهم عقاید دین اسلام و دفاع از آن پدید آمده است و مشتغلان به آن را متکلم نامیده اند. در باره علل و زمان پیدایش، وجه تسمیه، تعریف، موضوع، غایت، مبادى، مسائل، روش، حرمت یا وجوب آن، از نظر شرعى، فوق آن ب…

نقش شیعه در شکل گیرى تفکر و علوم عقلى و نقلى در اسلام

علوم اسلامى که مرهون تدوین علماء اسلام میباشد به دو بخش عقلیه و نقلیه منقسم می شود علوم نقلیه علومى است که مسائل آنها به نقل متکى است مانند لغت و حدیث و تاریخ و نظایر آنها و علوم عقلیه غیر آنست مانند فلسفه و ریاضیات. تردید نیست که عامل اصلى پیدایش عل…

نقش شیعه در شکل گیرى تفکر و علوم عقلى اسلامى از نگاه علامه طباطبایى

مقدمه یکى از مباحث بسیار مهم و چالش برانگیز درباره پیشینه و زمینه هاى فلسفه اسلامى، فهم فلسفه اسلامى در نسبت آن با دین، و سهم دین در شکل کیرى این نحو از تفکر است. در این میان سهم فرق مذهبى و کلامى نیز بى تاثیر نمى باشد، زیرا پیروان هر یک از این…

منابع شیعه در اصول و فروع دین

على ربانى گلپایگانى ۱٫ «قُلْ أَطِیعُوا اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ الْکافِرِینَ»؛[۱] بگو از خدا و پیامبر (صلی الله علیه و آله) اطاعت کنید، پس اگر روی برتابند، خداوند کافران را دوست ندارد. ۲٫ «ما ضَلَّ …

ابتکارات صدر المتالهین و برخى فیلسوفان متاخر در حل معماى شناخت

مسئله چگونگى امکان پذیر بودن معرفت همواره از مهم ترین مسائل فلسفى درباره معرفت  بوده است که از دیرباز فیلسوفان بدان توجه کرده و راه  حل هاى متفاوتى براى آن ارائه داده اند . فیلسوفان مسلمان نیز در بحث وجود ذهنى تلاش کرده اند تا ضمن تعریف علم به ت…