علوم حدیث

فرهنگ جامع سخنان امام حسن عسکری(ع)

درآمد معجم نگاری و تدوین موسوعه و مجموعه ای از کلمات هریک از پیشوایان معصوم علیهم السلام ، کاری است ضروری و سودمند و گامی ابتدایی در معرّفی فرهنگ و معارف اهل بیت علیهم السلام به شیفتگان این خاندان. آنچه تاکنون گروه حدیث پژوهشکده باق…

جايگاه و شناخت «موسوعة الامام العسكرى(ع)»

مقدّمه موسوعه كه به معناى دائرة المعارف است، در بردارنده مجموعه مطالبى است كه منسوب به امام عليه السلام بوده؛ خواه آن كه از شخص امام وارد شده و يا از ديگران پيرامون آن بيان شده باشد. در راستاى رسيدن به اين معنا، «مؤسّسه تحقيقاتى حضرت ولىّ…

نقد دیدگاه های اهل سنّت درباره حدیث غدیر

در این نوشته در پی آنیم که تمامی توجیهات و عذرهای اهل سنت در نپذیرفتن حدیث غدیر به عنوان یکی از نصوص امامت و خلافت بلافصل علی(ع) را بررسی کنیم و منصفانه به قضاوت بنشینیم که آیا این حدیث چنانکه شیعه مدعی است دلیل خلافت علی(ع) است یا نه؟ در ابتد…

عبد العظیم حسنی (علیه السلام) و روایات مهدویت

مقدمه در این نوشتار کوتاه روایاتی از حضرت عبدالعظیم حسنی ( علیه السلام) نقل شده است که در آن به مهدویت و مسائل مربوط به آن اشاره شده است . کوته نوشت حاضر در سه بخش می باشد: 1 - شخصیت و زیست نامه حضرت عبدالعظیم حسنی ( علیه السلام) . 2 - روای…

روایات اسلامی: نقل شفاهی یا مکتوب؟

نقد کتاب «شفاهی و مکتوب در نخستین سده‌های اسلامی» نقد کتاب «شفاهی و مکتوب در نخستین سده‌های اسلامی» روز شنبه ۲۴ آبان ماه با حضور دکتر احمد پاکتچی، عضو هیأت علمی دانشگاه امام صادق، دکتر نصرت نیل‌ساز، عضو هيأت علمي دانشگاه تربيت مدرس و مترجم کتا…

فقه الحديث در دوره آغازين

1. گام هاي نخست از صحابه در فهم حديث بر پايه شماري از روايات، پرداختن به فقه الحديث و مشکلاتي که در راستاي فهم سخنان پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلم) وجود دارد، به دوره صحابه باز مي گردد؛ اگر اين روايات به عنوان مستند تاريخي قابل تکيه باشند، ن…

نسبت ميان فقه الحديث و تفسير قرآن

همان گونه که در ترکيب ويژه فقه الحديث - که در آن مضاف به معناي لغوي و مضاف اليه در معناي اصطلاحي خويش به کار رفته است - نيز ديده مي شود، عالمان اسلامي در طول تاريخ از دانش فقه الحديث انتظار آن را داشته اند که وظيفه متن پژوهي در حوزه مطالعات حديثي را بر…

آثار مکتوب در فقه الحديث

در طول سده هاي متقدم هجري، در حالي که محدثان با تثبيت شدن امر تدوين، سخت درگير اعتبار سنجي و ارزيابي استنادي احاديث بودند، جنبه هاي سندي حديث به اندازه در بوته توجه عالمان قرار گرفته بود که به شدت جنبه متن و محتوا را تحت الشعاع قرار داده بود. در …

درآمدي بر فقه الحديث

  1- واژگان فقه و حديث 1- 1. فقه از لغت تا اصطلاح سخن گفتن درباره ي معناي ريشه فقه بسيار دشوار است؛ زيرا هم کاربرد آن در عربي پيش از قرآن و هم کاربردش در عربي پس از قرآن با ابهاماتي رو به روست. تا آنجا که به پيش از اسلام باز مي گردد، نظاير …

نقش قرآن در اعتبار روايات

موافقت يا عدم مخالفت با قرآن در دو مقام براي اعتبار روايات موجود کارساز است: يکي، در مقام تشخيص حجيت ذاتي روايات و ديگري، در مقام ترجيح يکي از دو يا چند روايت متعارض. در هر دو مقام رواياتي در دست است که اين نقش را براي قرآن کريم بيان کرده است.…